Βρώμικος Πόλεμος διαμέσου του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος

Αγαπητοί αναγνώστες μετά το πόρισμα του πολυδιαφημισμένου ξεπλύματος βρώμικου χρήματος  στην Χώρα μας από τον κ. Σόϊμπλε (υπουργός οικονομίας της Γερμανίας), όπου το πόρισμα τον κατακεραύνωσε παταγωδώς, έψαχνα το τίτλο για το συγκεκριμένο άρθρο, όπου η αποτύπωση «Βρώμικος Πόλεμος διαμέσου του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος» φανερώνει το Έγκλημα κατά της Χώρας μας. Πραγματικά διερωτόμαστε ποια είναι η θέση του κ. Σόϊμπλε ο οποίος και οι όμοιοι του με την εγκληματική και κατασυρροή ψευδολογία μας κατέστρεψαν συνειδητά το χρηματοπιστωτικό σύστημα όπου ήταν ο στυλοβάτης της Εθνικής Οικονομίας. Περεταίρω διερωτόμαστε ποια είναι η θέση των δικών μας Κέντρων Λήψης αποφάσεων μετά το πόρισμα.

Όσο και να μας προβάλλουν τα δήθεν «ιδεώδη» της Ε.Ε. οι μάσκες έπεσαν. Η συνοχή κινείται σε μια λεπτή κλωστή όπου απειλείται διάσπαση και διάλυση με νέα τάξη πραγμάτων. Δεν είναι τυχαία η τελευταία δήλωση του κ. Μπαρόζο όπου ανάφερε ότι οι πολιτικές λιτότητας απότυχαν. Δεν χρειαζόμαστε κανένα κ. Μπαρόζο (Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής/Κομισιόν) να μας υποδείξει ότι οι πολιτικές λιτότητας μόνο οικονομική καταστροφή και κοινωνική εξαθλίωση φέρουν. Δεν υπάρχει κανένα επιστημονικό μοντέλο, καμία έρευνα εμπεριστατωμένη στον παγκόσμιο χάρτη της οικονομίας όπου το μοντέλο της λιτότητας να είχε επιτυχία. Ίσως ο κ. Μπαρόζο να νιώθει «τύψεις» έναντι της Χώρας του, είναι Πορτογάλος και η χώρα του είναι σε εξαθλίωση με δυσοίωνες προοπτικές ανάπτυξης και την ανεργία να σκαρφαλώνει   στο 18%.

Το Σχέδιο Δράσης το οποίο εφάρμοσε η Γερμανία και συν αυτώ φερέφωνα στην Ε.Ε. όπως η Φινλανδία, Ολλανδία, και Αυστρία κερδίζουν τεράστια συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι των αντιπάλων τους. Πως παίζεται το παιχνίδι? Οι εν λόγω χώρες παρουσιάζονται με βαθμολογία από τους ξένους οίκους αξιολόγησης με ΑΑΑ (ψηλότερη βαθμολογία στα δημόσια οικονομικά). Αυτό συνεπάγεται να παρουσιάζονται ως ασφαλείς προορισμοί στις καταθέσεις και ειδικά στις ξένες καταθέσεις. Τα οφέλη είναι τεράστια γιατί ελκύουν τις ξένες καταθέσεις, μπορούν να δανείζουν επιχειρήσεις με ξένο χρήμα και να δημιουργούν ελκυστικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Περεταίρω με βαθμολογία ΑΑΑ πλεονεκτούν έναντι των αντιπάλων τους με αποτέλεσμα τα δανειστικά επιτόκια (κρατικά ομόλογα των) να είναι πολύ χαμηλά. Συνεπώς κερδίζουν/πλεονεκτούν σε φτηνό χρήμα έναντι των αντιπάλων τους.  Όταν το κόστος δανεισμού είναι ψηλό χάνεται και η ανταγωνιστικότητα και οποιαδήποτε προοπτική ανάπτυξης. Αν δεν βλέπουμε την μεγάλη εικόνα του τι γίνεται στο παγκόσμιο στερέωμα τότε «δεν έχουμε υπόθεση», σε εμάς άρχισαν τα ταμπούρλα της πτώχευσης όταν το δημόσιο χρέος ανέβηκε στο 71%. Σύμφωνα με στατιστικές του OECD (Government Debt – General Government Gross Financial Liabilities as a percentage to GDP) το 2012, το αναμενόμενο δημόσιο χρέος του Βελγίου κατά το 2012 θα ήταν 103.1%,  Γαλλίας 105.5%, Γερμανία 88.5%, Ιαπωνία 214.1%, Ηνωμένο Βασίλειο 104.1%, Η.Π.Α 108.6% και Αυστρία 84.4%. Σε αυτές τις χώρες ουδέποτε σφύριξαν οι σειρήνες της πτώχευσης και αποκλεισμού από τις Αγορές. Αυτό το γεγονός καταδεικνύει τα διαβολικά παιχνίδια. Για εμάς είχαν προαποφασίσει και χαράξει τον οδικό χάρτη της πτώχευσης και διάλυσης της οικονομίας. Συνεπώς πέτυχαν το Στόχο ο οποίος έχει και άλλες παραμέτρους όπως την επιβολή λύσης στο Εθνικό μας πρόβλημα και ακόμα το Φυσικό Αέριο. Αν δεν κατανοήσουμε πως παίζεται το παιχνίδι στην παγκόσμια σκακιέρα τότε το μέλλον μας είναι δυσοίωνο.

Ποτέ δεν πρέπει να περιμένουμε σωτήρες, την τύχη εμείς πρέπει να την πάρουμε στα χέρια μας. Θα αναφέρω μια χαρακτηριστική φράση του Jack Welch, CEO της General Electric (παγκόσμιος κολοσσός/πολυεθνική εταιρεία), «control your destiny or die / έλεγξε στο πεπρωμένο σου ή πέθανε». Οι απομηχανής Θεοί και σωτήρες δεν υπάρχουν. Ακόμα και η Μητέρα Ελλάδα μας έγραψε ακόμα μια φορά. Ο κ. Προβόπουλος (διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ελλάδος) αρνήθηκε την παραχώρηση €2δις όταν αποτάθηκε ο πρόεδρος Αναστασιάδης και περεταίρω η πώληση των τραπεζικών υποκαταστημάτων  της Ελλάδας αφήνουν πολλές σκιές λόγο της αδιαφάνειας στο κλείσιμο της πράξης.

Οι παράμετροι της καταστροφής είχαν δύο πυλώνες, (α) το τραγικό μάνατζμεντ σε διαχρονική βάση όπου τα δημόσια οικονομικά ελλείμματα αυξάνονταν την τελευταία δεκαετία με ραγδαίους ρυθμούς γιατί η εκάστοτε Κυβέρνηση έπαιρνε ελλειμματικούς προϋπολογισμούς και η εκάστοτε Βουλή τους ψήφιζε. Από το 2000 μέχρι το 2012 το συσσωρευμένο έλλειμμα ήταν €6.2δις σύμφωνα με την Στατιστική Υπηρεσία και (β) δεν υπολογίσαμε τα διαβολικά σχέδια των δήθεν εταίρων μας όπου είχαν δύο στόχους, (1) την καταβαράθρωση του βιοτικού επιπέδου μας και (2) το φυσικό αέριο. Αυτό καταδεικνύει ότι δεν είχαμε έξυπνους Μάνατζερ, γιατί ο αποτελεσματικός Μάνατζερ ελέγχει το παγκόσμιο περιβάλλον σε συνεχές βάση και αναπροσαρμόζεται. Εμείς είμαστε στατικοί και μονολιθικοί από το 1960.

Επανέρχομαι στο βρώμικο και άγνωστο πόλεμο που μας έπαιξαν τα «αδελφικά» μυαλά της Ε.Ε. και θα το εξηγήσουμε με εμπεριστατωμένη επιστημονική μέθοδο του Στρατηγικού Μάνατζμεντ. Ο Στόχος κλειδώθηκε «καταστροφή του χρηματοπιστωτικού συστήματος». Το Σχέδιο Δράσης μπήκε στη λειτουργία, δήθεν υπήρχε προεκλογική περίοδος στην Γερμανία και τα όργανα άρχισαν να μας πυροβολούν με τα ασύστολα ψεύδη περί ξεπλύματος βρώμικου χρήματος. Το Σχέδιο Δράσης των Γερμανών και συν αυτών φερέφωνων στην Ε.Ε. πέτυχε το στόχο, δημιουργήθηκε πανικός όπου άρχισαν να εκρέουν καταθέσεις δισεκατομμύρια ευρώ προς εξωτερικό από τις δύο μεγάλες τράπεζες μας (Λαϊκή και Τράπεζα Κύπρου). Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί τεράστια τρύπα στην κεφαλαιουχική επάρκεια των τραπεζών όπου αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες της οικονομίας μας – Λαϊκή και Τράπεζα Κύπρου. Αυτό το γεγονός ανέβασε τα ελλείμματα των τραπεζών σε αστρονομικά ποσά όπου δεν πληρούσαν τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και κινδύνευαν με άμεση πτώχευση.

Τότε παίχτηκε και η τελευταία παρτίδα στις 15 Μαρτίου, ανάφεραν στον πρόεδρο Αναστασιάδη «…σας κλείνουμε την βρύση χρηματοδότησης του ELA αν δεν δεχτείτε κούρεμα στις καταθέσεις και την Δευτέρα δεν θα έχετε Τραπεζικό Σύστημα…». Μας πριμοδότησαν και με την χαριστική βολή. Αυτή η διαβολική στρατηγική των μας διόγκωσε το ποσό το οποίο χρειαζόμασταν από €5δις σε €17δις. Τελευταία μας ανάφεραν και το αόριστο μη τεκμηριωμένο ακάθαρτο χρέος των €23δις. Ακούσαμε και μια μη επιστημονική εξήγηση από τον κ. Μπαρόζο ότι είναι δήθεν μεικτές ανάγκες. Αυτά είναι ελάχιστα που ειπώθηκαν για τον βρώμικο πόλεμο που μας έπαιξαν, όμως  και η συνεισφορά εκ των έσω ήταν τεράστια στην καταστροφή της χώρας μας. Λαός ο οποίος δεν διεκδικεί τα δίκαια του δεν έχει μέλλον.

Δανειστικά Επιτόκια, ένα καρκίνωμα στα θεμέλια της Εθνικής Οικονομίας

Αγαπητοί αναγνώστες έχουν λεχθεί αρκετά για την αιμορραγούσα από καιρό Εθνική Οικονομία. Η ουσία είναι τι πράττουμε άμεσα. Δυστυχώς ουδέποτε είδαμε την ουσία και την μεγάλη εικόνα της οικονομίας. Η θεωρεία από την Πράξη είναι μια Τεράστια Απόσταση. Τα εξαχθέντα μέτρα του Προέδρου είναι καλοδεχούμενα και ενθαρρυντικά, όμως τα περισσότερα είναι εφαρμόσιμα σε αναπτυσσόμενες και ανεπτυγμένες οικονομίες χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα  και όχι σε οικονομία η οποία είναι κλινικά νεκρή. Στην Διοικητική Επιστήμη κάνεις ακτινογραφία της παρούσας κατάστασης και λαμβάνεις δραστικά μέτρα όχι αύριο αλλά χθες. Ο ιδιωτικός τομέας εξέπνευσε. Καθημερινά ακούμε για μειώσεις μισθών της τάξης του 20% - 50%, μειώσεις ημερών εργασίας και τσουνάμι απολύσεων. Χωρίς ιδιωτικό τομέα δεν θα υπάρχει ούτε βιώσιμος δημόσιος τομέας. Οι παράμετροι και οι δυνάμεις που εξασκούνται στις οποιεσδήποτε οικονομίες είτε Εθνικές είτε Εταιρικές είναι οι ίδιες με ελαφρές παραλλαγές.

Στο παρόν στάδιο θα διατυπώσουμε με απλή γλώσσα γιατί τα δανειστικά επιτόκια είναι καρκίνωμα στα θεμέλια της οικονομίας. Για να λειτουργεί η οποιαδήποτε οικονομία σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη πρέπει να πληρεί κάποιους επιστημονικούς χρηματοοικονομικούς κανόνες που δυστυχώς στην χώρα μας τους «δολοφονήσαμε» εξού και η κατάρρευση της οικονομίας. Ένας από τους κανόνες είναι η προσφορά χαμηλών δανειστικών επιτοκίων για να υπάρχει κινητικότητα στις επενδύσεις και επανεπενδύσεις. Στις αναπτυσσόμενες και ανεπτυγμένες οικονομίες τα καταθετικά επιτόκια κυμαίνονται από 0,25% – 1,00%. Τον καιρό της κρίσης στην Αμερική είχα πληροφόρηση από καθηγητή πανεπιστημίου ότι το καταθετικό επιτόκιο ήταν 0,75% σε αντίθεση με την χώρα μας όπου έφθαναν μεταξύ 5% - 6%. Αυτό καταδεικνύει ότι δανειστικά και καταθετικά επιτόκια είναι αλληλένδετα και αλληλεξαρτημένα. Όταν έχεις σημαντικό πρόβλημα κεφαλαιακής επάρκειας είσαι αναγκασμένος να προσφύγεις σε λάθη διαχρονικά για να σωθείς πρόσκαιρα. Γι’ αυτό και οι τράπεζες πρόσφεραν ψηλά καταθετικά επιτόκια για να καλύψουν τις τεράστιες τρύπες στην κεφαλαιακή επάρκεια. Αποτέλεσμα ήταν η εκτόξευση των δανειστικών επιτοκίων με συνεπακόλουθο το κόστος του χρήματος να είναι στραγγαλιστικό για τον επιχειρηματικό κόσμο. Είμαστε χώρα πλήρως καταχρεωμένη  με δείκτη της τάξης του 270% προς το ΑΕΠ σε σύνολο δανεισμού επί επιχειρηματικών και νοικοκυριών. Αυτό μεταφράζεται σε αριθμό της τάξης των €46δις. Απίστευτος αριθμός δανεισμού!!!

Η κατάληξη στην απόφαση ενός δανειστικού επιτοκίου πρέπει να εμπεριέχει χρηματοοικονομικούς όρους πολύ εξειδικευμένους, τους αναφέρουμε με την αγγλική ορολογία σε μαθηματική εξίσωση και δεν απαιτούμε από τον απλό αναγνώστη να τους κατανοήσει όμως θα δώσουμε το βασικό στίγμα της φιλοσοφίας (Nominal Risk-Free Interest Rate + Risk Premiums = Nominal Interest Rate).  Η προαναφερθείσα μαθηματική φόρμουλα έχει και άλλους παραμέτρους πιο πολύπλοκους όπως τον υπολογισμό του πληθωρισμού (inflation risk premium), ρευστότητας (liquidity risk premium), μη πληρωμής δανείων (default risk premium) και άλλων.  Συχνά ακούμε από τους τραπεζίτες ότι το βασικό επιτόκιο είναι π.χ. 4,75% συν περιθώριο κέρδους (margin) 2,75%, δηλαδή το συνολικό επιτόκιο είναι της τάξης του 7,50%. Αυτή περίπου είναι η επιστημονική φιλοσοφία όπου καταστρατηγήθηκε από τους τραπεζίτες και οδήγησε σε εκτόξευση των δανειστικών επιτοκίων για να καλύψουν τις τεράστιες κεφαλαιακές τρύπες.

Συνεπώς όταν τα δανειστικά επιτόκια και γενικά το κόστος του χρήματος είναι στραγγαλιστικά ψηλό, τότε οδηγεί και την οικονομία σε ύφεση λόγω μη ανεπαρκούς ανταγωνιστικού πλαισίου. Όταν τα χρηματοδοτικά έξοδα είναι τεράστια έχουν συνεπακόλουθο να συμπαρασύρουν το κόστος παραγωγής στα ύψη και τις τιμές των προϊόντων σε μη ανταγωνίσιμα επίπεδα. Τονίζω ότι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας είναι ο ιδιωτικός τομέας όπου αν δεν βοηθηθεί θα οδηγηθούμε τάχιστα στον όλεθρο. Οι επόμενη 3-5 μήνες είναι καθοριστικοί.

Θα θυμίσω ότι η οικονομία σε ορθολογιστική βάση άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά επί καιρό προεδρίας Βασιλείου όπου έφερε δύο δραματικές αλλαγές οι οποίες ήταν το τρένο και για τις μετέπειτα αναπτύξεις: (1) μείωση του εταιρικού φόρου από 40% στο 20% σε αρχικό στάδιο για να επανεπενδύονται τα κέρδη των επιχειρηματιών όπου συνεπώς δημιουργούντο νέες θέσεις εργασίας και ανάπτυξη και  (2) μείωση των καταθετικών επιτοκίων όπου ανέρχοντο και στο 9% με συνεπακόλουθο να πιέζουν τα δανειστικά πιο πάνω. Σημειώνουμε ότι η μείωση των δανειστικών επιτοκίων θα δώσει ρευστότητα στην αγορά με την ταυτόχρονη μείωση των καταθετικών χωρίς να δημιουργεί στρεβλώσεις στην κερδοφορία των τραπεζών.

Πρόεδρε ζήτα εμπεριστατωμένη μελέτη από όλα τα τραπεζικά ιδρύματα με πιθανά σενάρια μειώσεων των επιτοκίων, δανειστικών και καταθετικών για να επανεκκινήσει η οικονομία όχι αύριο αλλά χθες. Η οικονομία χρειάζεται ρευστό και αν δεν υπάρξει ρευστό τίποτα δεν θα λειτουργήσει. Εξού και η χαρακτηριστική φράση «CASH IS KING». Η παρούσα κατάσταση μας οδηγεί στον όλεθρο. Σε τρεις μήνες οι άνεργοι θα είναι πέραν των 100,000. Όταν θα κλείσουν τα ξενοδοχεία την πρώτη Νοεμβρίου πόσοι θα είναι οι άνεργοι? Με απλά λόγια επιβάλλεται να μειωθούν π.χ. τα δανειστικά επιτόκια κατά 1% και τα καταθετικά κατά 1,5% για να μην επηρεαστεί η κερδοφορία και κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζικών ιδρυμάτων. Η αποστολή του χρήματος δεν είναι η συσσώρευση σε καταθέσεις με ψηλή απόδοση επιτοκίου αλλά στον πραγματικό κόσμο της οικονομίας. Η παρούσα κατάσταση πτώχευσε συνεπώς χρειάζεται αλλαγή πλεύσης και στρατηγικής άμεσα. Επιβάλλεται η σύσταση πολυθεματικών ομάδων ώστε να αναλάβουν την εκτέλεση της Στρατηγικής και επίβλεψης των Σχεδίων Δράσης. Δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής γιατί βρισκόμαστε μεταξύ «Σκύλλας (ΕΕ/ΓΕΡΜΑΝΙΑ και Χάρυβδης (ΔΝΤ)».

Τελειώνοντας ελπίζουμε να κλείσει το θέμα του Δ.Σ. της Τράπεζας Κύπρου όπως και της Κεντρικής Τράπεζας άμεσα, αργήσαμε παρά πολύ και πληρώνουμε ήδη τεράστιο κόστος γιατί χάθηκε η εμπιστοσύνη από τους ξένους. Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται ούτε σε ένα μήνα αλλά ούτε σε ένα χρόνο. Θα αναμένουμε να δούμε έργα πιο έμπρακτα άμεσα τα οποία να δίνουν πραγματική και ουσιαστική τόνωση στην οικονομία. Πιστώνουμε το νέο πρόεδρο ότι ανάλαβε «καμένη γη» όμως δεν είναι άλλοθι, γιατί η Διοικητική Επιστήμη δίνει όλα τα εφόδια για χάραξη στρατηγικής και ανάκαμψης. Τα γεγονότα τρέχουν με δραματικό τρόπο. Βλέπετε είμαστε σε εμπόλεμο κατάσταση. Το 1974 ακούγαμε για έκτακτο πολεμικό ανακοινωθέν, τώρα ακούμε για έκτακτο οικονομικό ανακοινωθέν. Που κατάντησε αυτός ο τόπος!!! Το παρόν άρθρο γράφτηκε στις 21 Απριλίου, τα γεγονότα καθημερινά τρέχουν.

Μάνατζμεντ, Εθνική Οικονομία, Ευρωζώνη και Εναλλακτικές Λύσεις

Αγαπητοί αναγνώστες ζούμε πλέον σε μια νέα τάξη πραγμάτων και ως ενεργοί πολίτες επιβάλλεται όλοι να είμαστε σε εγρήγορση. Αρκετοί επιστήμονες πρόβλεψαν με μαθηματική ακρίβεια την πτώχευση μας, όμως «φωνή βοώντος εν τη ερήμω» από τα κέντρα λήψης αποφάσεων όταν κρούετο ο κώδωνας του κινδύνου, όλοι βολεύονταν. Ένας εξ αυτών με πλούσια αρθρογραφία και με επιστημονική προσέγγιση ο υποφαινόμενος. Απλώς να θυμίσω ότι όταν η προηγούμενη κυβέρνηση από το τέλος του 2008 και 2009 μιλούσε για ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 3,3%-3,7% και με βαρύγδουπες και άστοχες δηλώσεις «η κρίση δεν μας αγγίζει», προβλέπαμε ύφεση της τάξης του 1%. Τότε οι διαφωνούντες αποκαλούντο κινδυνολόγοι.

Στην Διοικητική Επιστήμη όταν έχεις ένα πρόβλημα ή να αντιμετωπίσεις μια κρίση είτε σε Εθνικό ή Οργανικό επίπεδο επιβάλλεται να κάνεις Ακτινογραφία της Παρούσας Κατάστασης (Evaluation of Current Situation). Να προβλέψεις τις πιθανές επιπτώσεις και να έχεις έτοιμα Σχέδια Δράσης προς αναχαίτιση η μείωση του ρίσκου σε υποφερτό σημείο. Δυστυχώς για μια ακόμα φορά δεν προβλέψαμε τις πιθανές επιπτώσεις και δεν είχαμε σχέδια δράσης. Απλώς θα αναφέρω ότι η Πράξη από την Θεωρεία είναι μια Τεράστια απόσταση. Η Διοικητική Επιστήμη δίνει όλα τα εργαλεία στον έξυπνο Ηγέτη/Μάνατζερ για να μπορέσει με αποτελεσματικότητα να προβλέψει με ασφάλεια τα πιθανά αποτελέσματα. Εμείς χρειαζόμαστε αυτή την περίοδο τα πιο έξυπνα «μυαλά και ταλέντα», τα οποία θα συμπτυχθούν σε πολυθεματικές ομάδες για να ακτινογραφήσουν τις δυνατότητες και αδυναμίες της Ευρωζώνης, τις δυνατότητες και αδυναμίες της Γεωγραφικής μας θέσης, και τις προοπτικές των δυνατών μας Πεδίων όπως Τουρισμός και Φυσικό Αέριο για να χαραχτούν Στρατηγικά Σχέδια Δράσης. Να μην ξεχνούμε ότι η Τουρκία καραδοκεί (είναι τυχαία η επίσκεψη Ομπάμα στον Ισραήλ?) και περαιτέρω βάλαμε στο κεφάλι μας ως κεφαλοκλίδωμα την Γερμανία και ΔΝΤ.

Το Μάνατζμεντ ως ακαδημαϊκή γνώση σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο δίνει τρομερή και ευρεία γνώση στον άνθρωπο για να μπορεί να έχει όλα τα εφόδια να κρίνει και να προβλέπει καταστάσεις με πιθανές επιπτώσεις. Απλώς να αναφέρω έννοιες που ίσως να ακούγονται πολύπλοκες όμως με καλή εκπαίδευση και εμπειρία ταυτόχρονα αποκτάται ένα πολύ δυνατό εργαλείο στον κατέχοντα Μάνατζερ/Ηγέτη ή υποψήφιο Μάνατζερ/Ηγέτη: (1) Τα στρατηγικά εργαλεία, SWOT, PESTLE και FIVE-FORCES, (2) τα μοντέλα στρατηγικής ανάπτυξης όπως, Generic Strategies, Diversification Strategy, Expansion Strategies, (3) στρατηγικά εργαλεία ανάπτυξης θεωριών ανθρώπινου δυναμικού όπως οι θεωρίες του Maslow (Hierarchy of Human Needs) και Vroom (Expectancy Theory), (4) χάραξη εταιρικής στρατηγικής σε επίπεδο Corporate, Business και Functional, (5) η ανάπτυξη της θεωρίας cause-and-effect relationship, (6) η ανάλυση των controllable και uncontrollable factors όπως και πολλών άλλων στρατηγικών εργαλείων σε όλα τα επίπεδα ενός οργανισμού/κράτους.

Σε αρκετά άρθρα αναφέραμε επί λέξει ότι «το κάθε λάθος πληρώνεται ακριβά πλέον και σε κόστος και ζωές, τρανταχτό παράδειγμα η Ελλάδα». Δυστυχώς η Ευρωπαϊκή «Λυκοφιλία» μας έπαιξε βρώμικο παιχνίδι, όμως και εμείς πιαστήκαμε στον ύπνο. Όμως θα πιστώσουμε τον Πρόεδρο για την αρχική απόφαση του έστω και με νομικές ατέλειες όπου αν τροποποιείτο θα μπορούσε να λειτουργήσει και να αποφύγουμε τον όλεθρο που θα βρούμε σύντομα μπροστά μας με την καρατομή των δύο κύριων τραπεζικών πυλώνων της οικονομίας μας, κλείσιμο Λαϊκής Τράπεζας και καρατόμευση της Τράπεζας Κύπρου.  Δυστυχώς η πρόταση δεν πέρασε, όμως θα καταδείξουμε ότι στην Διοικητική Επιστήμη δεν λειτουργούμε με το συναίσθημα αλλά με επιστημονική προσέγγιση στις αποφάσεις μας. Έπεσαν και οι τελευταίες Μάσκες των διοικούντων στην Ευρωζώνη. Γιατί δυστυχώς αν δεν αντιλαμβανόμαστε με ποιούς έχουμε να κάνουμε το μέλλον μας ως χώρας και λαού είναι αβέβαιο.  Απλώς θα θυμίσω την φράση του Μέγα Έλληνα Φιλόσοφου Σωκράτη «Δεν μπορώ να τους διδάξω τίποτα άλλο, παρά να έχουν κριτική σκέψη». Δυστυχώς τα κέντρα λήψης αποφάσεων στα πιο κρίσιμα σημεία της ιστορίας μας δεν είχαν κρίση και καθαρό μυαλό.

Ακούμε αρκετά άτομα να διαφωνούν με έξοδο από το Ευρώ και ότι θα είναι η καταστροφή μας η πιθανή έξοδος. Τους καλούμε να παρουσιάσουν εμπεριστατωμένη μελέτη με τα κέρδη και οφέλη της παραμονής στο Ευρώ (cost & benefit analysis). Στο παρόν στάδιο κανένας δεν έχει τέτοια μελέτη. Το σημαντικό είναι να αρχίσουμε από τώρα να προετοιμάζουμε και το σενάριο της εξόδου (έστω και να μην χρειαστεί να εφαρμοστεί) από την Ευρωζώνη στο εγγύς μέλλον, όχι όμως την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με μαθηματική ακρίβεια κάθε τρις μήνες που θα έρχεται η Τρόικα (ίσως και να μας εγκατασταθεί για πάντα) οι οικονομικοί/λογισιτκοί αριθμοί μας, θα έχουν απόκλιση από τους προϋπολογιζόμενους (Actual Vs Budgeted Results).  Η απόκλιση θα προέλθει με μαθηματική ακρίβεια λόγω της βίαιης καρατόμησης των εργασιών και λειτουργιών των δύο στυλοβατών τραπεζικών ιδρυμάτων της οικονομίας ως αναφέραμε πιο πάνω (Λαική και Τράπεζα Κύπρου). Δεν έγινε ομαλή σύμπτυξη αλλά τελέστηκε το εκβιαστικό δίλημμα του «αργού θανάτου η ξαφνικού εμφράγματος». Θα διαφωνήσουμε με έγκριτους οικονομολόγους ότι τυχών έξοδος από το ευρώ θα είναι καταστροφή. Δηλαδή τα άλλα 10 μέλη της Ε.Ε. που δεν είναι στην Ευρωζώνη καταστράφηκαν? Η Νορβηγία όπου δεν είναι καν μέλος της Ε.Ε. καταστράφηκε? Η Δανία και Αγγλία όπου έθεσαν θέμα εξόδου από την Ε.Ε. θα καταστραφούν? Η Αγγλία όπου υποτίμησε το εθνικό της νόμισμα την Λίρα της τάξης του 20% όταν υπήρχε ύφεση δεν είδαμε να καταστραφεί αλλά αντιθέτως ανάκαμψε. Το 2007 η ισοτιμία Αγγλική Λίρα ως προς το Ευρώ ήταν £1=€1,48. Σήμερα η ισοτιμία είναι £1=€1,19. Αυτό καταδεικνύει υποτίμηση της τάξης του 20% όπου κράτησε ζωντανή και ευέλικτη την Αγγλική οικονομία. Με την υποτίμηση του νομίσματος η Αγγλία από ύφεση της τάξης του 4,9% το 2009 πέρασε σε ρυθμό ανάπτυξης 1%, 1,9% και 2,8% τα έτη 2010, 2011 και 2012 αντίστοιχα. To 78% του ΑΕΠ (GDP) της Αγγλίας προέρχεται από τον τομέα των υπηρεσιών και μόνο το 22% από την βιομηχανία. Έχουμε τον Τουρισμό όπου επιβάλλεται να τον διαφυλάξουμε ως κορωνίδα οφθαλμού. Αν πετύχουμε στόχο της τάξης των 4εκ. αφίξεων με ορθολογιστική στρατηγική στόχευση όπου θεωρείται εφικτός στόχος (η Τουρκία διπλασίασε τις αφήξεις σε διάστημα μόνο 3-4 χρονών), τότε η οικονομία θα εκτοξευθεί. Χρειάζεται άμεσα αλλαγή πλεύσης. Η παρούσα στρατηγική απότυχε παταγωδώς συνεπώς χρειάζεται αλλαγή (change management). Προς κριτική σκέψη: έχουμε τα καλύτερο κλίμα στην Ευρώπη το χειμώνα και τα ξενοδοχεία μας είναι άδεια. Συνεπάγεται ότι είμαστε τραγικοί στη χάραξη και εκτέλεση στρατηγικών αποφάσεων.

 Έχουν γνώση οι φύλακες ότι μια πιθανή ύφεση της τάξης του 15%-20% συνεπάγεται με όλεθρο? Έστω και το πιο ρεαλιστικό σενάριο ύφεσης της τάξης του 10% συνεπάγεται με μείωση του ΑΕΠ κατά €1.7δις. Πως θα αναπληρώσουμε το κενό? Απλώς να υπενθυμίσω ότι ακούαμε δεν τίθεται θέμα για κούρεμα και όμως μας «κούρεψαν». Τώρα ακούμε δεν τίθεται θέμα απολύσεων, μειώσεων μισθών και συντάξεων. Πρόεδρε χτίσε πολυθεματικές ομάδες (όχι πολυκομματικές) και το μέλλον μας ανήκει. Η Ευρώπη/Γερμανία μας έχει ανάγκη, διαφορετικά  θα μας έδιναν «κλωτσιά στον πισινό». Μας ένταξαν στην Ε.Ε. τα Γεράκια της Ε.Ε. και ΔΝΤ- στρατηγικοί μάνατζερ – όπου γνώριζαν τα περί φυσικού αερίου. Ουδέποτε θα μας έσπρωχναν στο αντίπαλο τους, Ρωσική Ομοσπονδία.  Είναι τυχαία όπου η Γερμανία έχει ως πρώτιστο στόχο την απεμπλοκή από την δύναμη της Ρωσίας (bargaining power of supplier), και έχει στόχο να γίνει αυτάρκης σε θέματα ενέργειας μέχρι το 2050? Είναι τυχαίες οι τελευταίες δηλώσεις Σόιμπλε ότι είμαστε αρκετά δυνατοί για να κρατήσουμε στην Ε.Ε. τις αδύνατες οικονομίες? Είναι τυχαία όπου η Ισπανία και Ιταλία παλεύουν με νύχια και δόντια να μην προσφύγουν στον μηχανισμό στήριξης? Είναι τυχαία που προσέφυγαν τα πολύ αδύνατα κράτη? Είναι τυχαία όπου οι λύσεις της Τρόικας είναι διαφορετικές?

Γίναμε το πειραματόζωο, βρήκαν και την επιστημονική φράση, Bail in – διάσωση εκ των έσω. Μας είπαν ότι είμαστε μοναδική περίπτωση. Παίζουν με τις λέξεις και τις ανασκευάζουν κάθε λίγο γιατί τα ελατήρια τους δεν είναι ηθικά. Όμως οι πράξεις και παραλείψεις μιας ομάδας ανθρώπων μας κατέστρεψαν στο παρόν στάδιο. Δώσαμε την αφορμή να μας χειρίζονται ως πειραματόζωο και να μας χλευάζουν οι ευρωπαίοι «εταίροι» μας. Ο έξυπνος Ηγέτης / Μάνατζερ προδιαγράφει το μέλλον. Πρόεδρε άρχισε να κτίζεις δραστικές ομάδες επιστημόνων, κυνήγησε διακρατικές σχέσεις, διακρατικές συμφωνίες σε όλα τα επίπεδα, πλάνο εκτύπωσης του Εθνικού μας Νομίσματος, πλάνο αλλαγής λογισμικών σε μια νύχτα, και αν έρθει η ώρα να «φτύσουμε» τους «λυκόφυλους εταίρους μας», να το κάνουμε με τον δικό μας τρόπο. Τότε θα δείτε και την στάση τους και την αλλαγή συμπεριφοράς. Τότε και η Κύπρος της «ειδικής περίπτωσης» θα είναι ένα μάθημα γι’ αυτούς και ίσως ισότιμος εταίρος. Όμως χρειάζεται Όραμα, Αποστολή, Στρατηγική, Σχέδια Δράσης, Τακτική και προπάντων ικανά άτομα Εκτέλεσης των προαναφερθέντων. Στα χέρια σου είναι Πρόεδρε να κάνεις την υπέρβαση. Εξού και η περίφημη φράση «Αν δεν προγραμματίζεσαι, προγραμματίζεσαι για να αποτύχεις».

Στρατηγική Ηγεσία Διαχείρισης Κρίσεων

Τα τελευταία θλιβερά γεγονότα τα οποία συνέβησαν την Παρασκευή 16 Μαρτίου στο Eurogroup οποία καταδεικνύουν τον ωμό εκβιασμό όχι μόνο της Κύπρου αλλά  απειλή και για τον Ελληνισμό. Πολλοί μίλησαν για κτυπήματα κάτω από την μέση, για έξοδο από την ΟΝΕ και ακόμα την Ε.Ε., για μη αποδοχή της πρότασης για κούρεμα των καταθέσεων, όμως το κρίσιμο ερώτημα προς όλους ανεξαιρέτως οι οποίοι έκαναν προτάσεις είναι ποια πρόταση είναι η πιο καλή ή ακόμα η πιο ανώδυνη με όλες τις αρνητικές συνέπειες. Τον Ιούλιο του 2011 αρθρογραφούσαμε για δημιουργία Στρατηγικής Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων, δυστυχώς δεν εισακουστήκαμε.  Νιώθουμε την ανάγκη να θέσουμε προς προβληματισμό όσων ηγούνται από τη θέση του αρχηγού κράτους και των κέντρων λήψης αποφάσεων την σύσταση Δραστικών Πολυθεματικών Ομάδων και όχι πολυκομματικών ομάδων άμεσης δράσης ώστε να προκαταλαμβάνουν και να υποστέλλουν πιθανές κρίσης. Η διαφορά του χαρακτηρισμού των δύο πολυθεματικών ομάδων είναι η λέξη κλειδί «Δραστική» η οποία υποδηλεί άμεση πρόληψη και αντίδραση καταστολής πιθανής κρίσις. 

Διαφάνηκε ότι τέτοιες ομάδες από τα τελευταία τραγικά γεγονότα (όχι μόνον το πρόσφατο) δεν υπάρχουν ή δεν λειτουργούν σωστά. Η διαχείριση κρίσης δεν είναι πλέον επαρκής για να ανταποκριθεί στην αντιμετώπιση των  κρίσεων σήμερα. Η διαφορά μεταξύ της διαχείρισης κρίσης και της στρατηγικής ηγεσίας διαχείρισης  κρίσης είναι ως προς την κατεύθυνση. Η διαχείριση κρίσης αφορά τις ενέργειες προς καταπολέμηση των κρίσεων αφότου έχουν εμφανιστεί. Αντίθετα η στρατηγική ηγεσία διαχείρισης κρίσεων είναι η  δυναμική επιδίωξη στον προγραμματισμό και την πρόληψη όσο το δυνατόν προσεκτικότερα πριν εκδηλωθεί οποιαδήποτε κρίση.

Η διαχείριση κρίσης εξετάζει και απομονώνει την υφιστάμενη κρίση, ενώ η στρατηγική ηγεσία διαχείρισης κρίσης εξετάζει τη μεγάλη εικόνα πώς οι μεμονωμένες κρίσεις αλληλεπιδρούν και έχει χαρακτήρα προληπτικό. Συνεπώς η πιο πάνω ανάλυση καταδεικνύει τη μεγάλη σημασία των στρατηγικών ηγεσιών διαχείρισης κρίσεων. Κράτη και οργανισμοί έχουν υποχρέωση να έχουν χαρτοφυλάκια κρίσεων. Με βάση διαχρονικές έρευνες οι κρίσεις διαχωρίστηκαν σε επτά κατηγορίες ως εξής: οικονομικές, πληροφοριών, φυσικές, ανθρώπινου δυναμικού, φήμης,  ψυχοπαθητικές, και φυσικών καταστροφών.

Η στρατηγική ηγεσία διαχείρισης κρίσεων πρέπει να αποτελείται από πολυθεματικές ομάδες (cross functional crisis team), όπου οι γνώσεις και η ηγετική τους φυσιογνωμία θα δίνει άμεση αποτελεσματικότητα. Αυτή την στιγμή όπου το μέγα θέμα είναι η Οικονομία και η επιβίωση μας, τέτοιες ομάδες μπορεί να αποτελούνται από έμπειρους συμβούλους με διεθνή εμπειρία σε τέτοια προβλήματα και κρίσεις, έγκριτους νομικούς γιατί κρύβονται επικίνδυνες νομικές πτυχές,  και διακεκριμένων ατόμων σε θέματα χάραξης και εκτέλεσης στρατηγικής με πολλαπλές γνώσεις σε θέματα Οικονομίας, Λογιστικής, Στρατηγικής και Διοίκησης για να έχουν πλήρη αντίληψη της μεγάλης εικόνας και όχι της μυωπικής εικόνας. Κράτη και οργανισμοί επιβιώνουν και αναπτύσσονται ανάλογα με το πόσο καλή προετοιμασία έκαναν ως προς τον προγραμματισμό και διαχείριση του χαρτοφυλακίου κρίσεων. Είναι πασιφανές πλέον ότι κάθε λάθος πληρώνεται πολύ ακριβά και σε ζωές και σε κόστος. Ο λόγος είναι γιατί τα προβλήματα και οι πιθανοί κίνδυνοι είναι πολύπλοκοι γιατί το εξωτερικό περιβάλλον άλλαξε άρδην. Γι΄ αυτό ο αποτελεσματικός Ηγέτης/Μάνατζερ είναι αυτός ο οποίος μελετά τις επιπτώσεις και πιθανούς κινδύνους ώστε να μπορεί να λαμβάνει τα δέοντα μέτρα τα οποία θα μειώσουν ή θα εξαλείψουν το ρίσκο είτε είναι επιχειρησιακό ή οικονομικό.

Ως λαός βιώνουμε πρωτόγνωρες καταστάσεις γιατί οι καταστάσεις αλλάζουν, οι παράμετροι αλλάζουν, οι κίνδυνοι αλλάζουν μορφή, τα κίνητρα αλλάζουν και οι στρατηγικές αλλάζουν. Χρειάζεται ψυχραιμία και υπομονή προς ανάλυση των πιθανών επιπτώσεων από το κούρεμα των καταθέσεων ώστε να δοθούν κίνητρα προς θεραπεία ή μείωση των επιπτώσεων από το κούρεμα των καταθέσεων. Αν επέλθει το κούρεμα επιβάλλεται η άμεση αξιοποίηση του φυσικού πλούτου εντός της ΑΟΖ προς απαλλαγή από το μνημόνιο το γρηγορότερο. Προς κριτική σκέψη: αν επέλθει το κούρεμα των καταθέσεων έστω και κλιμακωτά για να καλύψουμε το έλλειμμα, ποιος μας διασφαλίζει ότι η  Τρόικα δεν θα ζητά μείωση μισθών, συντάξεων, ωφελημάτων και απολύσεων από το δημόσιο σε τρεις μήνες αν έχουμε αποκλίσεις από το μνημόνιο? Αυτό έπραξε στην Ελλάδα. Δηλαδή στο ίδιο έργο θεατές. Πονηρά ερωτήματα: γιατί δεν μας δίνουν γραπτή δέσμευση ότι μας επιβάλλουν το κούρεμα και ότι σε πιθανές διογκώσεις των ελλειμμάτων θα αναλάβουν το επιπρόσθετο κόστος χωρίς να ζητούν άλλα μέτρα?

Πριν ένα χρόνο περίπου σε αρθρογραφία αναφέραμε επί λέξει «….μας γνωρίζουν με κλειστά μάτια και θα μας οδηγήσουν σε πτώχευση…», η ΑΟΖ είναι εκεί να την αρπάξουν. Αν δεν έχουμε εναλλακτική λύση τότε θα βιώσουμε πρωτόγνωρες καταστάσεις. Η Θεωρεία από την Πράξη είναι μια τεράστια απόσταση όπου δυστυχώς μείναμε στην θεωρεία. Χάσαμε ένα χρόνο απραξίας, δεν κυνηγήσαμε εναλλακτικές λύσεις και βρεθήκαμε ως πρόβατο επί σφαγή. Χρειαζόμαστε στρατηγικές συμμαχίες με σύγκλιση συμφερόντων. Δυστυχώς στην Ε.Ε. τα συμφέροντα μας δεν συγκλίνουν με αυτούς που κάνουν παιχνίδι. Συνεπώς χρειαζόμαστε αλλαγή στρατηγικής και σκέψης. 

 

Σημείωση: Το παρόν άρθρο γράφτηκε πριν την συνεδρία της Βουλής στις 19 Μαρτίου.

Τα τελευταία θλιβερά γεγονότα τα οποία συνέβησαν την Παρασκευή 16 Μαρτίου στο Eurogroup οποία καταδεικνύουν τον ωμό εκβιασμό όχι μόνο της Κύπρου αλλά  απειλή και για τον Ελληνισμό. Πολλοί μίλησαν για κτυπήματα κάτω από την μέση, για έξοδο από την ΟΝΕ και ακόμα την Ε.Ε., για μη αποδοχή της πρότασης για κούρεμα των καταθέσεων, όμως το κρίσιμο ερώτημα προς όλους ανεξαιρέτως οι οποίοι έκαναν προτάσεις είναι ποια πρόταση είναι η πιο καλή ή ακόμα η πιο ανώδυνη με όλες τις αρνητικές συνέπειες. Τον Ιούλιο του 2011 αρθρογραφούσαμε για δημιουργία Στρατηγικής Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων, δυστυχώς δεν εισακουστήκαμε.  Νιώθουμε την ανάγκη να θέσουμε προς προβληματισμό όσων ηγούνται από τη θέση του αρχηγού κράτους και των κέντρων λήψης αποφάσεων την σύσταση Δραστικών Πολυθεματικών Ομάδων και όχι πολυκομματικών ομάδων άμεσης δράσης ώστε να προκαταλαμβάνουν και να υποστέλλουν πιθανές κρίσης. Η διαφορά του χαρακτηρισμού των δύο πολυθεματικών ομάδων είναι η λέξη κλειδί «Δραστική» η οποία υποδηλεί άμεση πρόληψη και αντίδραση καταστολής πιθανής κρίσις. 

Διαφάνηκε ότι τέτοιες ομάδες από τα τελευταία τραγικά γεγονότα (όχι μόνον το πρόσφατο) δεν υπάρχουν ή δεν λειτουργούν σωστά. Η διαχείριση κρίσης δεν είναι πλέον επαρκής για να ανταποκριθεί στην αντιμετώπιση των  κρίσεων σήμερα. Η διαφορά μεταξύ της διαχείρισης κρίσης και της στρατηγικής ηγεσίας διαχείρισης  κρίσης είναι ως προς την κατεύθυνση. Η διαχείριση κρίσης αφορά τις ενέργειες προς καταπολέμηση των κρίσεων αφότου έχουν εμφανιστεί. Αντίθετα η στρατηγική ηγεσία διαχείρισης κρίσεων είναι η  δυναμική επιδίωξη στον προγραμματισμό και την πρόληψη όσο το δυνατόν προσεκτικότερα πριν εκδηλωθεί οποιαδήποτε κρίση.

Η διαχείριση κρίσης εξετάζει και απομονώνει την υφιστάμενη κρίση, ενώ η στρατηγική ηγεσία διαχείρισης κρίσης εξετάζει τη μεγάλη εικόνα πώς οι μεμονωμένες κρίσεις αλληλεπιδρούν και έχει χαρακτήρα προληπτικό. Συνεπώς η πιο πάνω ανάλυση καταδεικνύει τη μεγάλη σημασία των στρατηγικών ηγεσιών διαχείρισης κρίσεων. Κράτη και οργανισμοί έχουν υποχρέωση να έχουν χαρτοφυλάκια κρίσεων. Με βάση διαχρονικές έρευνες οι κρίσεις διαχωρίστηκαν σε επτά κατηγορίες ως εξής: οικονομικές, πληροφοριών, φυσικές, ανθρώπινου δυναμικού, φήμης,  ψυχοπαθητικές, και φυσικών καταστροφών.

Η στρατηγική ηγεσία διαχείρισης κρίσεων πρέπει να αποτελείται από πολυθεματικές ομάδες (cross functional crisis team), όπου οι γνώσεις και η ηγετική τους φυσιογνωμία θα δίνει άμεση αποτελεσματικότητα. Αυτή την στιγμή όπου το μέγα θέμα είναι η Οικονομία και η επιβίωση μας, τέτοιες ομάδες μπορεί να αποτελούνται από έμπειρους συμβούλους με διεθνή εμπειρία σε τέτοια προβλήματα και κρίσεις, έγκριτους νομικούς γιατί κρύβονται επικίνδυνες νομικές πτυχές,  και διακεκριμένων ατόμων σε θέματα χάραξης και εκτέλεσης στρατηγικής με πολλαπλές γνώσεις σε θέματα Οικονομίας, Λογιστικής, Στρατηγικής και Διοίκησης για να έχουν πλήρη αντίληψη της μεγάλης εικόνας και όχι της μυωπικής εικόνας. Κράτη και οργανισμοί επιβιώνουν και αναπτύσσονται ανάλογα με το πόσο καλή προετοιμασία έκαναν ως προς τον προγραμματισμό και διαχείριση του χαρτοφυλακίου κρίσεων. Είναι πασιφανές πλέον ότι κάθε λάθος πληρώνεται πολύ ακριβά και σε ζωές και σε κόστος. Ο λόγος είναι γιατί τα προβλήματα και οι πιθανοί κίνδυνοι είναι πολύπλοκοι γιατί το εξωτερικό περιβάλλον άλλαξε άρδην. Γι΄ αυτό ο αποτελεσματικός Ηγέτης/Μάνατζερ είναι αυτός ο οποίος μελετά τις επιπτώσεις και πιθανούς κινδύνους ώστε να μπορεί να λαμβάνει τα δέοντα μέτρα τα οποία θα μειώσουν ή θα εξαλείψουν το ρίσκο είτε είναι επιχειρησιακό ή οικονομικό.

Ως λαός βιώνουμε πρωτόγνωρες καταστάσεις γιατί οι καταστάσεις αλλάζουν, οι παράμετροι αλλάζουν, οι κίνδυνοι αλλάζουν μορφή, τα κίνητρα αλλάζουν και οι στρατηγικές αλλάζουν. Χρειάζεται ψυχραιμία και υπομονή προς ανάλυση των πιθανών επιπτώσεων από το κούρεμα των καταθέσεων ώστε να δοθούν κίνητρα προς θεραπεία ή μείωση των επιπτώσεων από το κούρεμα των καταθέσεων. Αν επέλθει το κούρεμα επιβάλλεται η άμεση αξιοποίηση του φυσικού πλούτου εντός της ΑΟΖ προς απαλλαγή από το μνημόνιο το γρηγορότερο. Προς κριτική σκέψη: αν επέλθει το κούρεμα των καταθέσεων έστω και κλιμακωτά για να καλύψουμε το έλλειμμα, ποιος μας διασφαλίζει ότι η  Τρόικα δεν θα ζητά μείωση μισθών, συντάξεων, ωφελημάτων και απολύσεων από το δημόσιο σε τρεις μήνες αν έχουμε αποκλίσεις από το μνημόνιο? Αυτό έπραξε στην Ελλάδα. Δηλαδή στο ίδιο έργο θεατές. Πονηρά ερωτήματα: γιατί δεν μας δίνουν γραπτή δέσμευση ότι μας επιβάλλουν το κούρεμα και ότι σε πιθανές διογκώσεις των ελλειμμάτων θα αναλάβουν το επιπρόσθετο κόστος χωρίς να ζητούν άλλα μέτρα?

Πριν ένα χρόνο περίπου σε αρθρογραφία αναφέραμε επί λέξει «….μας γνωρίζουν με κλειστά μάτια και θα μας οδηγήσουν σε πτώχευση…», η ΑΟΖ είναι εκεί να την αρπάξουν. Αν δεν έχουμε εναλλακτική λύση τότε θα βιώσουμε πρωτόγνωρες καταστάσεις. Η Θεωρεία από την Πράξη είναι μια τεράστια απόσταση όπου δυστυχώς μείναμε στην θεωρεία. Χάσαμε ένα χρόνο απραξίας, δεν κυνηγήσαμε εναλλακτικές λύσεις και βρεθήκαμε ως πρόβατο επί σφαγή. Χρειαζόμαστε στρατηγικές συμμαχίες με σύγκλιση συμφερόντων. Δυστυχώς στην Ε.Ε. τα συμφέροντα μας δεν συγκλίνουν με αυτούς που κάνουν παιχνίδι. Συνεπώς χρειαζόμαστε αλλαγή στρατηγικής και σκέψης. 

 

Σημείωση: Το παρόν άρθρο γράφτηκε πριν την συνεδρία της Βουλής στις 19 Μαρτίου.

Η Στρατηγική Σημασία του Μάνατζμεντ στο Σύγχρονο Περιβάλλον

Το Μάνατζμεντ ως λέξη και έννοια ίσως να ακούγεται γενική και αόριστη. Η απλή μετάφραση υποδηλεί «Διεύθυνση/Διοίκηση». Στον κόσμο της επιστήμης του Μάνατζμεντ τίποτα δεν είναι τυχαίο. Το Μάνατζμεντ ως ακαδημαϊκή γνώση σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο δίνει τρομερή και ευρεία γνώση στον άνθρωπο για να μπορεί να έχει όλα τα εφόδια να κρίνει και να προβλέπει καταστάσεις με πιθανές επιπτώσεις. Απλώς να αναφέρω έννοιες που ίσως να ακούγονται πολύπλοκες όμως με την καλή εκπαίδευση και εμπειρία ταυτόχρονα αποκτάται ένα πολύ δυνατό εργαλείο στον κατέχοντα Μάνατζερ/Ηγέτη ή υποψήφιο Μάνατζερ/Ηγέτη: (1) Τα στρατηγικά εργαλεία, SWOT, PESTLE και FIVE-FORCES, (2) τα μοντέλα στρατηγικής ανάπτυξης όπως, Generic Strategies, Diversification Strategy, Expansion Strategies, (3) στρατηγικά εργαλεία ανάπτυξης θεωριών ανθρώπινου δυναμικού όπως οι θεωρίες του Maslow (Hierarchy of Human Needs) και Vroom (Expectancy Theory), (4) χάραξη εταιρικής στρατηγικής σε επίπεδο Corporate, Business και Functional, (5) η ανάπτυξη της θεωρίας cause-and-effect relationship, (6) η ανάλυση των controllable και uncontrollable factors όπως και πολλών άλλων στρατηγικών εργαλείων σε όλα τα επίπεδα ενός οργανισμού/κράτους.

Η επιστήμη του Μάνατζμεντ (Science of Management) ή εφαρμοσμένη Τέχνη του Μάνατζμεντ (Applied Management ή Art of Management) έκανε την δυναμική εμφάνιση του κατά τις αρχές του 19ου Αιώνα και εδραιώθηκε με την εισδοχή του προγράμματος MBA στην Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Χάρβαρντ το 1925.  Λόγο της πολυπλοκότητας του Μάνατζμεντ και της εξειδίκευσης κατά τον 20ον Αιώνα χωρίστηκε σε 6 κατηγορίες ως εξής: (1) Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού (Human Resource Management), (2) Διεύθυνση Εργασιών (Operations Management), (3) Στρατηγικό Μάνατζμεντ (Strategic Management), (4) Μάρκετινγκ Μάνατζμεντ (Marketing Management), (5) Οικονομικό Μάνατζμεντ (Financial Management) και (6) Διεύθυνση Συστημάτων Πληροφορικής (Management Information Systems). Όλες οι πιο πάνω  κατηγορίες του Μάνατζμεντ είναι αναπόσπαστο μέρος της επιτυχίας των οργανισμών και κρατών. Επιπρόσθετα σε κάθε κατηγορία υπάρχουν επί μέρους κατηγορίες οι οποίες αλληλεπιδρούν στις 6 πιο πάνω κατηγορίες όπως το Change Management και Performance Management.

Στον σύγχρονο κόσμο της οικονομίας των κρατών και των επιχειρήσεων το Μάνατζμεντ έχει όνομα και υποκατηγορίες. Οι υποκατηγορίες δημιουργήθηκαν ή τεμαχίστηκε ο όρος Μάνατζμεντ γιατί δεν μπορεί ένα άτομο από μόνο του να γνωρίζει τα πάντα. Ο μεγάλος πατέρας του Μάνατζμεντ Peter Drucker ανάφερε ότι για να λύσης ένα πρόβλημα πρέπει να το τεμαχίσεις ώστε να εντοπίσεις τις αιτίες και αφορμές. Έτσι και το Μάνατζμεντ τεμαχίστηκε σε 6 κατηγορίες για να μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στους κατόχους και χρήστες/εφαρμοστές του. Μπορεί τα πιο πάνω να ακούγονται πολύ ωραία ως έννοιες και θεωρίες. Συνεπώς θέτω το κριτικό ερώτημα: Γιατί δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη? Την απάντηση την έδωσε πριν εκατοντάδες χρόνια ο μεγάλος Έλληνας Αρχαίος Φιλόσοφος Σωκράτης: αν δεν υπάρχει κριτική σκέψη τότε είμαστε καταδικασμένοι σε αποτυχία. Σε μια ομιλία του ο Σωκράτης ανάφερε επί λέξη «Δεν μπορώ να σας διδάξω τίποτα περισσότερο, παρά να έχετε κριτική σκέψη».

Συνεπώς το τρίπτυχο της επιτυχίας για τον σύγχρονο Ηγέτη/Μάνατζερ είναι να έχει βαθιά Γνώση, αρκετή Εμπειρία και Κριτική Σκέψη.  Ο Αϊνστάιν στο παρελθόν ανάφερε ότι «εμπειρία χωρίς Γνώση είναι τίποτα, και Γνώση χωρίς Εμπειρία πάλι είναι τίποτα, συνεπώς Εμπειρία και Γνώση είναι το παν». Στον σύγχρονο κόσμο θέλουμε ανθρώπους με κρίση ώστε να μπορούν να ενεργούν προληπτικά διαφορετικά δεν έχουμε μέλλον. Γι’ αυτό επιχειρηματικότητα και ακαδημαϊκή μόρφωση πρέπει να συμβαδίζουν διαφορετικά θα δημιουργηθεί κενό στον τομέα ανάπτυξης σύγχρονων Μάνατζερ/Ηγετών. Καταλήγοντας διαβλέπουμε ότι το Μάνατζμεντ είναι αναπόσπαστο μέρος σε όλες τις φάσεις της κοινωνίας. Γι’ αυτό ελπίζουμε ο νέος ηγέτης του κράτους να έχει όραμα, στρατηγική και κρίση ώστε να μπορέσει να οδηγήσει την κοινωνία των πολιτών σε ασφαλές λιμάνι. Ο τόπος μας το χρειάζεται!!!

Καυτές προκλήσεις για την νέα κυβέρνηση

Είναι πασιφανές ότι η χώρα μας βρίσκετε σε κρίσιμο σταυροδρόμι ως προς την διαχρονική βιωσιμότητα του κράτους και περεταίρω ως προς την καταπολέμηση πολύ σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων τα οποία πλέον έχουν καταστεί ως Εθνική απειλή για πρώτη φορά μετά το 1974.  Δεν μπορεί πλέον να συντηρείται η δικαιολογία ότι πάντα είναι υπεύθυνη για τα όποια λάθη η προηγούμενη κυβέρνηση.

Τα πιο κάτω καυτά θέματα χρειάζονται χάραξη σωστής στρατηγικής διαφορετικά το μέλλον  μας προδιαγράφετε δυσοίωνο: (α) διαχείριση και υπογραφή μνημονίου άμεσα, (β) δημιουργία ανάπτυξης, (γ) χαμηλή αγοραστική δύναμη και ανταγωνιστικότητα σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ε.Ε., (δ) βελτίωση δημόσιας υπηρεσίας, (ε) υλοποίηση του ΓΕ.Σ.Υ., (ζ) μείωση της ανεργίας, (η) καταπολέμηση υπογεννητικότητας και (θ) καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωτικών και παιδικής πορνογραφίας.

 Πολλά έχουν διατυπωθεί και σαν χώρα δεν φειδόμαστε ούτε ανθρώπων καταρτισμένων αλλά ούτε και καινοτομικών ιδεών. Αυτό το οποίο χρειαζόμαστε είναι να υπάρξει Βούληση και αλλαγή Κουλτούρας. Ευελπιστούμε ως πολίτες και αναμένουμε από την νέα κυβέρνηση να δούμε δραστικές αλλαγές και χάραξη διαχρονικής στρατηγικής και νέου οράματος. Ο τόπος μας το χρειάζεται για να νιώσει ασφάλεια. Κλείνουμε με την χαρακτηριστική φράση «Αν δεν προγραμματίζεσαι, Προγραμματίζεσαι για να αποτύχεις!!!». Ελπίζουμε να μην αποτύχουμε για το καλό της κοινωνίας των πολιτών, γιατί η αποτυχία δεν έχει χρώμα μπλε, κόκκινο ή πράσινο.